Niedobór potasu - objawy i skutki. Co trzeba jeść, by uzupełniać potas w organizmie?

Czy niedobór potasu w organizmie jest niebezpieczny?

Potas to ważny pierwiastek, który uczestniczy w przewodnictwie nerwowym. Dzięki niemu mięśnie mogą pracować we właściwy sposób. Rozumie się przy tym też mięsień sercowy - bez tego pierwiastka, jego prawidłowa praca jest niemożliwa. Co więcej, potas aktywuje różne enzymy trawienne oraz jest częścią metabolizmu białek i węglowodanów.

Niedobór potasu zaburza gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Zaburza też proces wydalania wody przez nerki oraz pracę układów mięśniowego i nerwowego. Może też negatywnie wpłynąć na odczyt pH krwi.

Ile wynosi optymalne stężenie potasu we krwi?

Optymalne stężenie tego pierwiastka we krwi wynosi około 3,5-5,5 mmol/l. Gdy badanie pokazuje wynik niższy niż dolna zalecana granica, mowa o hipokaliemii. Główną przyczyną tego stanu jest nieprawidłowa dieta. Jednak mogą za niego odpowiadać też dolegliwości, nad którymi człowiek ma zdecydowanie mniej kontroli.

Niedobór potasu - objawy

Objawy niedoboru potasu zależą przede wszystkim od tego, jak niskie stężenie tego pierwiastka znajduje się w twoim ciele. Kolejnym ważnym aspektem jest czas, przez jaki ten stan się utrzymuje. Nagły, szybki i drastyczny spadek jego zawartości we krwi może mieć bardzo poważne konsekwencje - a nawet doprowadzić do śmierci. Przeważnie nie stanowi to jednak realnego zagrożenia. Drobne zaburzenia w jego stężeniu dają o sobie znać w łagodniejszy sposób.

Niedobór potasu - objawy, które powinny cię zaniepokoić:

• osłabienie organizmu;
• nieregularna praca serca - kołatanie serca lub nawet migotanie komór;
• osłabienie mięśni - może towarzyszyć temu ich ból lub skurcze;
• zaburzenie pracy nerek;
• niedrożność jelit i zaparcia;
• problemy trawienne i oddechowe;
• nudności i wymioty;
• zaburzenie oddawania moczu - wielomocz lub jego całkowite zatrzymanie;
• wzmożone pragnienie;
• wzrost ciśnienia tętniczego we krwi;
• dolegliwości neurologiczne - mrowienie lub drętwienie skóry, apatia, nadpobudliwość itp.

Zależność między ilością potasu i magnezu w organizmie

Warto zaznaczyć, że niedobór potasu jest ściśle związany z niedoborem magnezu. Gdy we krwi zmniejsza się ilość potasu, magnez przestaje być tak dobrze wchłaniany. W związku z tym obniża się również jego poziom.

Niedobór potasu - objawy skórne

Być może prędzej zwrócisz uwagę na objawy skórne niedoboru potasu, które widoczne są gołym okiem. Do takich dolegliwości należą:

• trądzik;
• wysypki;
• wysuszanie się skóry i uczucie szorstkości;
• wyraźne pogorszenie wyglądu cery.

Przewlekłe skutki niedoboru potasu w organizmie przekładają się też na gorszy stan włosów i paznokci.

Długotrwałe skutki niedoboru potasu

Jak już wiesz, potas jest ściśle związany z pracą mięśni. Konsekwencje tego są dużo bardziej rozległe, niż może ci się wydawać. Mowa tu bowiem nie tylko o mięśniach potrzebnych podczas aktywności fizycznych, lecz wszystkich mięśniach w ciele. Przy niedoborze potasu, nie są one w stanie odpowiednio szybko odzyskiwać energii, a więc też prawidłowo się spinać. Oznacza to problemy praktycznie ze wszystkim - od serca, po układ trawienny i oddechowy oraz kończyny.

Gdy jego niedobór lub brak utrzymuje się przez dłuższy czas, może dojść nawet do rozpadu mięśni (rabdomioliza). 

Nieprawidłowe działanie nerek i serca przy niedoborze potasu

Do poważnych skutków niedoboru potasu należy też uszkodzenie nerek oraz serca. Bez tego pierwiastka, te narządy nie są w stanie prawidłowo funkcjonować. Są one niezmiernie ważne dla zdrowia i życia - dlatego należy reagować jak najszybciej, od razu po zauważeniu pierwszych objawów braku potasu.

Jakie konsekwencje ma niedobór potasu u osób starszych?

Jak już wspominaliśmy, potas jest ściśle związany z utrzymywaniem prawidłowego funkcjonowania pracy mięśni, układu krążenia i układu nerwowego. Dlatego też niedobór magnezu u osób starszych może być szczególnie niebezpieczny. Wśród sporego odsetka seniorów, ich praca serca i tak narażona jest na wiele trudności. U osób starszych niedobory potasu są nie tylko bardziej ryzykowne, ale też zdarzają się częściej. Działanie nerek pogarsza się wraz z wiekiem. Odzwierciedla się to bezpośrednio w efektywności filtracji i wchłanialności różnych pierwiastków dostarczanych wraz z pożywieniem. Na ten proces mogą też negatywnie wpływać różne choroby i przyjmowane leki.

Potencjalne przyczyny niedoborów potasu

Oczywiście głównym powodem braku potasu w organizmie najczęściej jest nieprawidłowa dieta. Jednakże nawet jeśli dostarczasz duże ilości tego pierwiastka wraz z pożywieniem, nadal możesz odczuwać skutki niedoboru magnezu. Dlaczego? Oto kilka z najczęstszych przyczyn:

• stosowanie niektórych leków wiążących potas w przewodzie pokarmowym - zaburzają one wchłanialność tego pierwiastka i prowadzą do jego utraty przez nerki;
• ostra białaczka;
• hiperaldosteronizm pierwotny lub wtórny;
• przerost nadnerczy;
• zespół Cushinga;
• niektóre nowotwory;
• przetoki przewodu pokarmowego;
• rozległe oparzenia;
• nadmierne pocenie się.

Niedobór potasu - jak mu przeciwdziałać?

Jeżeli cierpisz na niedobór potasu, w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się swojej diecie. Czy dostarczasz nią sobie odpowiednie dzienne ilości tego pierwiastka? Osoba dorosła powinna spożywać go średnio aż 3-5 tys. mg na dobę. Warto regularnie badać swoją krew, aby upewnić się, że stężenie potasu utrzymuje się w normie. Zaznaczamy, że jego nadmiar też może mieć negatywne konsekwencje dla zdrowia. Nie suplementuj tego pierwiastka, jeśli nie masz pewności o jego braku lub niewystarczającej ilości.

Niedobór potasu - co jeść?

Niedobór potasu możesz skutecznie zwalczyć zdrową, zbilansowaną dietą. Powinny się w niej znaleźć poniższe produkty:

• morele suszone;
• bataty i ziemniaki;
• szpinak;
• buraki i botwinka;
• awokado;
• pomidory;
• arbuz.

W skrajnych przypadkach dużego i długotrwałego niedoboru potasu stosuje specjalistyczne leczenie. Polega ono na podawaniu jego większych ilości doustnie lub dożylnie. Kuracja uzupełniana jest też środkami blokującymi wydalanie potasu z organizmu. Ważne jest przy tym także zadbanie o równowagę pozostałych elektrolitów.
Niedobór potasu ma bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia - przede wszystkim wpływa negatywnie na działanie mięśni. Dlatego też trzeba reagować jak najszybciej, od razu po zauważeniu objawów jego braku. Jeśli nie jesteś pewien co do stężenia tego pierwiastka w twoim organizmie, udaj się na laboratoryjne badania krwi. Lekarz z łatwością będzie w stanie powiedzieć ci, jakie pierwiastki musisz zacząć uzupełniać.