Ślinianka przyuszna - gruczolak wielopostaciowy i choroby ślinianek

Ślinianka przyuszna - przyczyny schorzeń gruczołów ślinowych

Ślinianka przyuszna czy choroby gruczołów ślinowych mogą być wywołane przez choroby samych ślinianek:

- ostre zakażenie bakteryjne;

- ostre zakażenie wirusowe;

- procesy rozrostowe.

Choroby gruczołów ślinowych mogą być również wywołane zaburzeniami ogólnoustrojowymi, jak choćby:

- mocznica;

- nadczynność tarczycy;

- okres menopauzy i andropauzy;

- mocznica;

- alkoholizm;

- niedobory białek;

- niedobory witamin;

- marskość wątroby;

- choroby neurologiczne.

W jaki sposób wykrywa się zmiany w obrębie gruczołów ślinowych?

Poprzez badanie palpacyjne można już wykryć zmiany w obrębie gruczołów ślinowych, a podczas badania ocenia się także:

- zarys zewnętrzny;

- rozmiar ślinianki;

- konsystencję;

- tkliwość;

- zaczerwienienie;

- ruchomość;

- ocenę ujścia przewodu wyprowadzającego;

- współistniejący obrzęk.

Jakie są objawy schorzeń gruczołów ślinowych?

Objawy są bardzo różne i głównie zależą od występowania konkretnej choroby. Między innymi spośród objawów można wymienić:

- ból;

- obrzęk ślinianki;

- szczękościsk;

- kserostomia;

- kseroftalmia;

- zapalenie tkanki łącznej;

- porażenie nerwu VII;

- gorączka;

- przerzut;

- ropień;

- zaczerwienienie.

Chora ślinianka jest najczęściej powiększona oraz tkliwa na dotyk, wówczas przyjmowanie pokarmów jest bardzo utrudnione, szczególnie kiedy występuje szczękościsk. Przy pomocy dotyku wyczuwalna jest podwyższona temperatura. Jeśli zaś występują w śliniance przyusznej ropnie w ustach, będzie występował nieprzyjemny smak. Mogą pojawić się objawy grypopodobne, czyli gorączka, kiepskie samopoczucie i dreszcze.

Badanie krwi, jako jedna z metod stawiania diagnozy, oraz inne badania

W przypadku zakażeń ropnych, w badaniu krwi można zaobserwować leukocytozę, natomiast markery stanu zapalnego będą podwyższone. W samym przebiegu zapaleń ślinianki przyusznej nie występuje porażenie nerwu. Poza badaniami krwi oraz badaniu palpacyjnym można wykonać takie badanie jak sialometria lub sialografia.

Sialometria - polega na ocenie ilości wydzielanej śliny bez stymulacji. To nieinwazyjne badanie jest całkowicie niebolesne i trwa około 15 minut. Jest to badanie w kierunku suchości w ustach, skuteczniejsza jednak od sialometrii jest sialografia.

Sialografia - to badanie polega na wykonaniu zdjęcia obrazowego RTG ślinianek przed oraz po podaniu kontrastu do głównego przewodu gruczołu przyusznego. Dzięki temu można poznać budowę ślinianek i przewodów, jak i zlokalizować zmiany chorobowe. Badanie trwa około 20 minut i nie jest kłopotliwe dla pacjenta, wykonuje się je w pozycji siedzącej, a zdjęcia robi się w ujęciach bocznym, skośnym i przednio-tylnym.

Lekarz może zdecydować o potrzebie wykonania badania USG lub rezonansu magnetycznego dla pełnego zobrazowania konkretnego przypadku. Jeżeli w tych badaniach wyjdzie coś niepokojącego, na przykład podejrzenie nowotworu ślinianek, wtedy wykonywana jest biopsja zmiany. Leczenie może być farmakologiczne i chirurgiczne.

Gruczolak wielopostaciowy

Gruczolak wielopostaciowy to inaczej guz mieszany ślinianki przyusznej - rzadko występująca zmiana nowotworowa szyi i głowy, najczęstszy rak ślinianki. Na szczęście charakteryzuje się stosunkowo niewielką tendencją do złośliwienia. Nowotwory łagodne stanowią w gruczolaku wielopostaciowym pomiędzy 70 a 80% przypadków. Szybki jego wzrost oraz porażenie nerwu twarzowego mogą świadczyć o tym, że zmiana jest złośliwa. Leczeniem jest tu zabieg operacyjny, polegający na usunięciu guza wraz z częściowym wycięciem ślinianki lub usunięcie całej ślinianki z zachowaniem nerwu twarzowego. Aby do takich zmian nie dochodziło, należy konsultować z lekarzem wszelkie odstępstwa, jakie uda się zauważyć. Guz ślinianki nie wyrasta podczas jednej nocy, da się to z pewnością zauważyć.

Jakie wyróżniamy schorzenia gruczołów ślinowych?

Spośród chorób gruczołów ślinowych można wymienić:

- nowotwory ślinianek - występujące stosunkowo rzadko, stanowiąc od 3 do 6% nowotworów szyi i głowy;

- kamica gruczołów ślinowych;

- zapalenie gruczołów ślinowych;

- świnka;

- zespół Sjӧgrena.

Przyczyny powstawania chorób ślinianek mogą być różne tak jak i objawy schorzeń. Bez wizyty u specjalisty laryngologa z pewnością się nie obejdzie, nie należy więc z nią zwlekać.